Evangelisatie vraagt omkering

Wim Houtman

HELVOIRT - Afgelopen weekend werd de eerste Alphaconferentie voor rooms-katholiek Nederland gehouden. De Alphacursus, een introductie in het christelijk geloof in tien weken, draait nu in zo'n veertig parochies. De Bossche bisschop Hurkmans was er en er werd ook informatie gegeven over de Alphacursus in Vlaanderen.

Voor bisschop Hurkmans van Den Bosch is evangelisatie een topprioriteit in zijn bisdom.

Is evangelisatie iets wat moeizaam van de grond komt in de Rooms-Katholieke Kerk?

"Het vraagt wel een omkering van ons. Wij katholieken, vooral in het Zuiden, zijn te veel uit gewoonte gaan geloven. We weten te weinig wat het ons doet, en wat het ons kan doen. En daarnaast zijn velen van de kerk vervreemd."

Evangelisatie is voor u een speerpunt in uw bisdom. U noemde op de Alphaconferentie tien punten die daarbij van belang zijn. Onder andere: zelf overtuigd zijn van je geloof, openstaan naar de wereld, kleine groepen vormen waar mensen thuis kunnen zijn, blijven bidden. Dat lijkt allemaal niet eenvoudig te organiseren.

"Dat organiseer je ook niet. Wat je in parochies nodig hebt, zijn dragers van evangelisatie. Dat hoeven niet de priesters te zijn; het kunnen gezinnen zijn, of een kloostergemeenschap, of een kleine groep. Mensen die van harte willen getuigen van Christus."

Moet u dus afwachten of zulke mensen of groepen er komen?

"Nee, ik wil wel meer doen dan afwachten. Je kunt wel actief zijn en je openstellen."

Heeft de kerk bij evangelisatie last van een negatief imago?

"Ja, maar daar moeten we ons niet door laten verlammen. Ik heb ook gezegd dat er geen toverformules zijn, geen garantie van succes. Toch is er openheid bij mensen en vaak prikken ze door dat imago wel heen. Ik ben zelf een keer drie kwartier de markt op gegaan om met mensen over het geloof te praten. Binnen twintig minuten wist iedereen dat de bisschop daar liep. Zo zet je mensen toch aan het denken."

Vorig jaar hebt u 'ingegrepen' bij de Heilig-Landstichting - ook met het oog op evangelisatie en catechese. U wilde een katholiek bijbels museum, niet interreligieus. Zoiets geeft toch meteen een imagoprobleem?

"Een bisschop heeft veel taken: hij moet ook wel eens een beleidsbeslissing nemen. En dan weet je dat je voor- en tegenstanders krijgt. Wat je dan wel merkt, is dat omgaan met de media een vak apart is."

Kun je zeggen dat er iets van vernieuwing gaande is in de Rooms-Katholieke Kerk?

"Ik ben daar heel voorzichtig in. Juist omdat er gen toverformules zijn. Er is wel een groter bewustzijn van de kern van ons geloof, en mensen merken dat evangeliseren ons juist terugbrengt bij die kern. Als we dat maar niet doen alleen met woorden of vanuit een positie van macht, maar vanuit een dienende houding."

Ives de Meij is pater in een redemptoristenklooster in Gent en coördinator van de Alphacursus in Vlaanderen. Hoe lang is de Alphacursus al bekend in Vlaanderen?

"Sinds vijf jaar wordt de Alphacursus gegeven vanuit ons klooster. Dat geeft diepgang en echte vreugde in het geloof bij mensen. Veel cursisten willen graag in hun eigen parochie met Alpha aan de slag. Hier en daar worden, nog aarzelend, enkele cursussen gegeven."

Dat klinkt alsof het met Alpha in Vlaanderen wat moeizaam gaat.

"Dat is ook zo. Het is op die paar plaatsen geen activiteit van de parochie. Enkele mensen zijn er in kleine kring persoonlijk mee bezig. Niet dat parochiepriesters ertegen zijn, maar ze hebben het vaak erg druk om de bestaande activiteiten draaiende te houden. Wij hebben in Vlaanderen een enorm katholiek verenigingsleven."

Is dat ook nog echt katholiek?

"Naamkatholiek, zeg maar. Maar dat moeten we daarom niet allemaal afschieten. Er is enorm veel goedwillendheid in die verenigingen. Maar Vlamingen zijn nog nuchterder dan Nederlanders, of eigenlijk afstandelijker in relaties. Vandaar dat ze moeite hebben om het geloof te zien als een persoonlijke relatie met God. Nederlandse katholieken zeggen dan: dat is protestants. Wij hebben hier niet zoveel protestanten, dus dat kennen wij niet. Maar als het geloof ter sprake komt in de zin, dat het ook je emoties aanspreekt, hebben Vlamingen gauw het idee: dat is niet van ons. Dat is niet verstandelijk-nuchter katholiek."

Werkt u zelf in een parochie?

"Nee, buiten ons klooster werk ik alleen in de gevangenis in Gent. Maar daar mag ik geen Alphacursus doen. Buiten de eucharistie mag ik gedetineerden niet in groepen bijeenbrengen. Ik doe wel bijbelstudie en daarbij gebruik ik ook elementen uit Alpha. Dat geeft soms ook dezelfde reactie. Zoals bij iemand die twee jaar moest zitten en zei: Als dit voor mij nodig is geweest om Jezus te ontmoeten, dan heb ik die twee jaar er graag voor overgehad."

Bovenstaande tekst is niet vrijelijk over te nemen voor publicatie elders.
(c) Nederlands Dagblad, 17 februari 2004.